Kreatywna szkoła to twórczy uczeń – technologie

informacyjne i Internet w nauczaniu przedmiotowym

Obecne zmiany w edukacji są nierozerwalnie związane z mediami elektronicznymi – komputerem, internetem, telefonią komórkową, telewizją. Szkolna sala lekcyjna przestała być jedynym miejscem, w którym uczeń zdobywa wiedzę. Przygotowywane dla niego materiały dydaktyczne coraz częściej przyjmują formę dokumentów multimedialnych – dostępnych z dowolnego miejsca, w dowolnym czasie. Wielką popularnością cieszą się obecnie elektroniczne środowiska kształcenia, w tym platformy edukacyjne oraz Otwarte Zasoby Edukacyjne (OZE). Dobrymi przykładami są tutaj: portal Scholaris (http://www.scholaris.pl), niedostępny jeszcze w polskiej wersji językowej portal http://skoool.com, elektroniczny podręcznik http://ti-a.wsip.pl, a także serwis Open AGH http://cel.agh.edu.pl.

Oczekuje się od szkoły aby nadążała za cywilizacyjnymi oraz technologicznymi zmianami. Bardzo obszernie na ten temat wypowiada się Rada ds. Edukacji Informatycznej i Medialnej przy Ministrze Edukacji Narodowej w dokumencie strategicznym „Kierunki działań w zakresie nauczania dzieci i młodzieży oraz funkcjonowania szkoły w społeczeństwie informacyjnym. Nowe technologie w edukacji”, w którym wskazuje pięć priorytetów strategicznych:

1. Personalizacja kształcenia, polegająca na dostosowaniu i zapewnieniu treści, metod i form kształcenia do indywidualnych potrzeb i możliwości uczenia się.

2. Kształcenie przez całe życie, obejmujące kształcenie formalne (w szkołach i uczelniach wyższych), pozaformalne (ustawiczne) i nieformalne (samokształcenie) od najmłodszych po najstarsze lata, kształtujące wiedzę i umiejętności oraz zdolności twórcze i przystosowawcze, ważne w życiu osobistym, społecznym i zawodowym.

3. Kształcenie i przygotowanie nauczycieli, stanowiące niezbędny warunek powodzenia wszelkich inicjatyw adresowanych do szkół, w tym projektów skupiających się na rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych w kształceniu.

4. Zasoby edukacyjne, zorganizowane w postaci elektronicznych środowisk (platform) kształcenia.

5. Infrastruktura technologiczna, uwzględniająca najnowsze rozwiązania w zakresie twardych (czyli sprzętu) i miękkich (czyli oprogramowania) technologii informacyjno-komunikacyjnych, umożliwiające szkołom, instytucjom edukacyjnym i obywatelom realizację wszystkich celów i priorytetów strategicznych, w szczególności indywidualizację kształcenia przez całe życie.

Propozycje Rady ds. Edukacji Informatycznej i Medialnej bardzo dobrze wpisują się w założenia „nowej” podstawy programowej, w której wśród ośmiu najważniejszych umiejętności zdobywanych przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnego na II, III i IV poziomie edukacyjnym (szkoła podstawowe, gimnazjum i szkoła ponadgimnazjalna) wymieniono:

• ­umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi;
• ­umiejętność wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej analizy informacji;
• ­umiejętność rozpoznawania własnych potrzeb edukacyjnych oraz uczenia się;
• ­umiejętność pracy zespołowej.

Te aktualne od wielu już lat wyzwania edukacyjne spowodują, że szkoła na pewno będzie musiała się zmienić. Dostęp do informacji oraz wiedzy stanie się bardziej mobilny, a zachodzące zmiany będą miały charakter ewolucyjny.

Źródło: Intel

Zwieńczeniem tych przemian będzie zapewne powszechne udostępnienie uczniom oraz nauczycielom zewnętrznych (pozaszkolnych) serwerów, oferujących za pośrednictwem internetu oprogramowanie użytkowe oraz multimedialne zasoby edukacyjne. W tak rozumianej „wirtualności” zarówno nauczyciel, jak i uczeń może stać się autorem nowych treści edukacyjnych, współtworzonych w technologii Web 2.0.

Być może za jakiś czas powszechnie będzeimy korzystać z „osobistych” urządzeń mobilnych. Dzisiaj są to jeszcze laptopy (notebook, netbook) lub smartfony. Ale już niedługo coraz powszechniejsze w użyciu staną się wielofunkcyjne e-urządzenia, które jednocześnie będą e-podręcznikiem, e-papierem, e-tuszem, e-komunikatorem.

O sukcesie związanym z efektywnym wykorzystaniem cywilizacyjnych zdobyczy w budowaniu „mądrego” społeczeństwa wiedzy, w ogromnym stopniu zadecyduje szkoła. Coraz częściej jest ona określana mianem e-szkoła, aby podkreślić, że „wykorzystuje ona technologie informacyjne i komunikacyjne w procesie swojego rozwoju ku lepszemu, bardziej skutecznemu wypełnianiu swojej misji edukacyjnej, wychowawczej i społecznej” pisze w swoim dokumencie Rada ds. Edukacji Informatycznej i Medialnej przy Ministrze Edukacji Narodowej.

Źródło: OFEK w Poznaniu

Realizowany przez Centrum Kształcenia Praktycznego i Doskonalenia Nauczyciel w Mielcu w latach 2010-2012 projekt „Kreatywna szkoła to twórczy uczeń – technologie informacyjne i internet w nauczaniu przedmiotowym” stanowi ważny przyczynek w unowocześnienie lokalnego systemu kształcenia, głównie poprzez:

• przygotowanie 150 nauczycieli z Powiatu Mieleckiego, uczących przedmiotów nieinformatycznych, do tworzenia własnych materiałów edukacyjnych, a następnie umieszczenie ich na internetowej platformie edukacyjnej;
• ­modyfikację szkolnych programów nauczania, w których pojawi się kształcenie mieszane (ang. blended learning), będące wyważonym połączeniem kształcenia tradycyjnego i kształcenia na odległość z wykorzystaniem internetowych platform edukacyjnych;
• objęcie tą nową metodą kształcenia minimum 1200 uczniów ze wszystkich typów szkół Powiatu Mieleckiego;
• utworzenie Powiatowych Otwartych Zasobów Edukacyjnych (POZE).

Współczesna szkoła powinna stać się szkołą kreatywną, przygotowującą młodych ludzi do życia i pracy w społeczeństwie wiedzy, w warunkach globalizacji i powszechnych zastosowań technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Aby tak się stało, wszyscy musimy tę szkołę zmieniać. Musimy nauczyć dzieci i młodzież łączyć sprzeczne na pozór tendencje: pamięć o tradycji i propagowanie nowoczesności. Sukces pewnie polegał będzie na wzajemnym wzmacnianiu się obu tendencji, mądrym wykorzystaniu jednej, by promować drugą, bo jak pisał C.K. Norwid – „aby drogę poznać przyszłą – trzeba-ć […] pomnieć skąd się przyszło”.

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.